Achtergrond - lees dit om te begrijpen wat de basis van de problemen is achter een grootschalige internationale woonfaciliteit voor tijdelijke uitzendkrachten (Bronnen onderaan)
We lezen het overal: Met het enorme aanbod van laagbetaalde Oost-Europese arbeidsmigranten die qua salaris en arbeidsvoorwaarden (inclusief de manier waarop ze als mens behandeld worden door de werkgever) veel minder verwachten dan Nederlanders, hebben veel Nederlandse werkgevers hun bedrijfsvoering aan deze arbeidsmigranten aangepast.
Verenigd Europa
Vanaf 2004 kwam een enorme stroom Oost-Europese arbeidsmigranten naar Nederland op gang. Uit landen die historische littekens dragen van schrikbewinden en gruwelijkheden, kwamen veel hopeloze mensen, die de werkloosheid en armoede in het thuisland ontvluchtten, naar het beloofde land: Nederland.
Goedkope Arbeid
In 2004 was het minimumloon per uur in Nederland ongeveer €7 en in Polen ongeveer €1. Nederlandse uitzendbureaus openden daarom vestigingen in Polen, waar Poolse arbeidsmigranten onder Poolse arbeidsvoorwaarden (waaronder het salaris) werden gedetacheerd naar Nederlandse bedrijven. De droom van veel bedrijven die laagbetaalde arbeiders gebruikten.. één euro per uur!!
Bijna 20 jaar lang, van 2004 - 2024, hebben veel Nederlandse bedrijven het Nederlandse werknemers-deel van hun personeelsbestand dat bestond uit laag-vaardige functies (= functies die weinig training nodig hebben, ook wel ‘handjes’ genoemd), vervangen door spotgoedkope, Oost-Europese arbeidsmigranten. De uitzendbureaus werfden plaatselijk mensen, vooral in Polen, met mooie beloftes over oa het riante salaris in Nederland. Naar schatting hebben tussen de 750.000 - 1.7.000.000 arbeidsmigranten zich in Nederland gevestigd.
Hogere Productiviteitseisen
Het aanbod was zo groot, veel mensen radeloos en gedwee, hun verwachtingen laag en hun positie kwetsbaar (spreken de taal niet, kennen de weg niet, afhankelijk van de werkgever voor zorg en salaris etc) dat de Nederlandse bedrijven verwend werden en steeds hogere eisen konden stellen aan de arbeiders (ze kwamen toch wel): kwa productiviteit mocht alleen het neusje van de zalm in het bedrijf blijven werken; de minder productieve arbeidsmigranten werden simpelweg vervangen met een telefoontje naar het uitzendbureau, dat steeds weer een nieuwe ‘lading’ arbeidsmigranten klaar had staan. Steeds weer werden de mensen met de hoogste productiviteit en de meest welwillende houding uit de groep gefilterd.
(Hoofdpijnklachten door het gebrek aan beschermende kleding tegen de pesticiden? Je hoeft morgen niet meer terug te komen. Klachten over te veel uren, of te weinig? Wegwezen. Als werkgever moet je sterk in je integriteits-schoenen staan om de verleiding van geld boven medemenselijkheid te kunnen weerstaan. Kon en kan rozenkwekerij BergRoses dit? Wij mogen dit helaas niet hardop zeggen omdat we helaas met juridische gevolgen worden bedreigd, maar we, eh, schatten van niet. De komende dagen plaatsen we hier meer informatie; lees dit alsjeblieft en besluit voor jezelf!
Niet-Nederlandse Bedrijfscultuur
De werkvloer in vele bedrijven veranderde hierdoor ingrijpend. In de kassen bijvoorbeeld, steeg niet alleen de productienorm naar eenzame hoogte, maar ook de taal en de cultuur op de werkvloer veranderde, weg van de Nederlandse cultuur, en weg van de Nederlandse taal. Weg van de referentiekaders van Nederlandse arbeiders.
Geen sociale controle vanuit de dorpse families
Mensen leken minder waarde te hebben dan voorheen (elke directeur zal netjes, op hoge toon, ontkennen dat de Nederlandse medewerkers door ‘wegwerpmigranten’ zijn vervangen, en vertellen dat ze goed voor hun medewerkers willen zorgen, maar je hoeft alleen maar naar de cijfers te kijken en de artikelen te lezen, en misschien vind je wel een Poolse vacaturesite waar ex-medewerkers recensies achterlaten van de zeer slechte behandeling die ze bij bepaalde kwekerijen in bijvoorbeeld Delfgauw hebben moeten ondergaan?). Dat bedrijven uitzendkrachten slecht behandelen wordt ook al jarenlang breed gerapporteerd in de media, met verhalen over uitbuiting, gebrek aan beschermende kleding, sexuele intimidatie, dreiging met op staande voet ontslag, etc.
Het welzijn van de werknemer (tegenwoordig verworden tot uitzendkracht; inleenbare, flexibele arbeid zonder verplichting) werd minder belangrijk voor het bedrijf dan voorheen.
Bij ziekte bijvoorbeeld, werden arbeidsmigranten niet door de Nederlandse wet beschermd en uitbetaald, maar simpelweg vervangen door nieuwe arbeidsmigranten! Veel arbeidsmigranten in Nederland, nu zonder salaris, belandden op straat, dakloos. (60% van alle daklozen in Nederland is arbeidsmigrant.)
Omdat de werkgevers nu Oost Europese uitzendkrachten inhuurden, viel er iets heel belangrijks weg: sociale controle in de dorpen. Dit gebrek aan sociale controle bleek heel schadelijk: de families van de laagbetaalde medewerkers waren niet langer een lokale realiteit die met dorpsbewoners over de werkgever praatten, roddelden over de sfeer in het bedrijf, de directeur en de algehele behandeling. Sommige werkgevers werden mede door sociale en lokale economische mechanismen (afkeuring, goedkeuring, de noodzaak voor lokale arbeidskrachten) in toom gehouden.
Door een verenigd Europa met vrij verkeer van personen, vielen deze steunpilaren van goed werkgeverschap weg.
Ze maakten plaats voor de anonieme, onbekende, laagbetaalde Oost-Europese arbeidsmigrant die vaker niet dan wel binding met de buurt had.
Een andere verandering, is dat de achtergrond en het karakter van de werknemers oa door de taalbarrière niet langer gekend werd door de werkgevers en leidinggevenden, en de persoon en situatie van de werknemer ook niet langer relevant was. De werkrelatie werd éénrichtingsverkeer: doe wat we zeggen of je ligt eruit.
Er werd objectiever naar laag-vaardige werknemers gekeken, niet langer als de gewaardeerde zoon of dochter van een familie uit het dorp, maar als een tijdelijke, anonieme, inwisselbare kracht waar niemand in het dorp iets vanaf wist, en niks hoorde over de behandeling door de werkgever.
Weg met de maatschappelijke waarde
Dankzij de onweerstaanbare verleiding van goedkopere arbeid en de vrijheid van verplichting aan werknemers wat nu door de uitzendbureaus aangeboden werd, was de nieuwe afstand tussen werknemer en werkgever een feit. Werkgevers verloren grotendeels hun grote maatschappelijke waarde voor de buurt.
We horen vaak dat arbeidsmigranten de economie draaiende houden omdat de Nederlandse laagbetaalde werknemers niet willen werken.
Dat is het halve verhaal. Zo spraken we met laagbetaalde arbeiders die bij BergRoses door Poolse uitzendkrachten zijn vervangen. Ze willen wèl werken; alleen niet op een werkvloer die niet langer aansluit bij hun eigen referentiekader. Logisch!
Wie wil graag werken op een plek waar je collega’s geen Nederlands verstaan? Waar ze dus niet langer af en toe gezellig met collega’s kunnen kletsen en grappen kunnen maken vanuit een gedeelde cultuur.
De werkvloer werd een vervreemdende, opgefokte (want de norm moet elk uur, elke dag worden gehaald!), ongezellige angstcultuur, met onderlinge concurrentie -een logisch gevolg van angst voor je bestaan- waar je met minder respect bejegend wordt dan acceptabel is volgens de Nederlandse standaard. Welke zichzelf respecterende Nederlander wil dit? Werk moet ook leuk zijn! Hier hebben de generaties voor ons ook voor gevochten! Voor ons welzijn, niet alleen voor ons overleven.
Zelfredzame arbeidsmigranten met voldoende zelfwaarde en grenzen, die een beetje Engels spreken, die naar de gemeente durven gaan om zaken te regelen, met een eigen sociaal netwerk/vangnet, blijven niet lang bij een slechte werkgever, en gaan een betere op zoeken zodra ze wat geld gespaard hebben.
Maar de andere groep arbeidsmigranten?
De andere groep, die komt ‘dankzij’ deze huisvesting naar onze gemeente toe. Op naar het volgende hoofdstuk: Probleem 2: Zelfredzaamheid wordt nu Overbodig
Bronnen
Poolse minimumlonen: een historisch overzicht per jaar
Nederlandse minimumlonen: een historisch overzicht per jaar
Aantal arbeidsmigranten in Nederland
De andere bronnen over sfeer op de werkvloer, angst om het halen van normen, onderlinge concurrentie etc, worden zsm toegevoegd! Blijf de komende maanden bij over dit onderwerp; we blijven u de komende weken en maanden informeren! Check de website regelmatig!